Małe ukruszenie czy poważne złamanie?
Niewielki odprysk szkliwa może powodować jedynie ostrą krawędź. Głębsze złamanie odsłania zębinę i często daje nadwrażliwość na temperaturę. Jeśli uszkodzenie sięga miazgi, może pojawić się silny ból lub krwawienie z wnętrza zęba.
Nie da się ocenić głębokości wyłącznie w lustrze. Pęknięcie może przebiegać poniżej dziąsła albo obejmować korzeń, dlatego lekarz czasem zaleca RTG.
Pierwsze działania po urazie
Wypłucz usta letnią wodą. Jeśli krwawi warga lub dziąsło, przyłóż czysty gazik i delikatnie uciskaj. Zewnętrznie można zastosować chłodny okład przez tkaninę. Unikaj gryzienia uszkodzonym zębem.
Odnaleziony fragment przechowuj wilgotno, najlepiej w mleku lub soli fizjologicznej, i zabierz do gabinetu. W niektórych sytuacjach można go wykorzystać przy odbudowie.
Co zrobić, gdy wybity został cały ząb stały?
Chwyć ząb wyłącznie za białą koronę. Nie dotykaj korzenia. Jeśli jest zabrudzony, krótko i delikatnie opłucz go bez szorowania. Najbezpieczniej szybko skontaktować się z gabinetem i postępować zgodnie z instrukcją personelu.
Nie próbuj ponownie umieszczać w zębodole zęba mlecznego. W przypadku dziecka najpierw trzeba ustalić, czy utracony ząb był mleczny czy stały.
Jak dentysta może odbudować ukruszony ząb?
Małe uszkodzenie można wygładzić lub odbudować materiałem kompozytowym. Przy większej utracie tkanek rozważa się odbudowę pośrednią albo koronę. Jeżeli doszło do uszkodzenia miazgi, potrzebne może być leczenie kanałowe.
W zębach przednich ważna jest estetyka, a w bocznych odporność na siły żucia. Plan zależy od miejsca pęknięcia, wieku pacjenta i stanu pozostałych tkanek.
Kiedy uraz jest stanem pilnym?
Pilnej wizyty wymaga wybicie zęba stałego, silny ból, odsłonięcie czerwonego punktu w zębie, wyraźna ruchomość, nieprawidłowe ustawienie zęba, trudność w zwarciu lub uraz twarzy. Przy utracie przytomności, nudnościach albo podejrzeniu urazu głowy potrzebna jest również ocena medyczna.
Nawet mały odprysk po mocnym uderzeniu warto skontrolować. Niektóre następstwa urazu pojawiają się dopiero po czasie.
FAQ
Czy ukruszony ząb może się sam naprawić?
Szkliwo nie odrasta. Niewielki odprysk może nie boleć, ale powinien zostać oceniony i w razie potrzeby wygładzony lub odbudowany.
Czy fragment zęba trzymać w wodzie?
Lepsze jest mleko lub sól fizjologiczna. Nie należy dopuszczać do wyschnięcia fragmentu ani go szorować.
Czy każdy złamany ząb trzeba leczyć kanałowo?
Nie. Leczenie kanałowe jest potrzebne tylko w określonych sytuacjach, gdy uszkodzona została miazga lub rozwinął się stan zapalny.
Źródła i dalsza lektura
Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje badania stomatologicznego, diagnozy ani indywidualnego planu leczenia.
